2009/62 · Transit rejimi

T.C. BAġBAKANLIK Gümrük MüsteĢarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü

Sayı

:B.02.1.GÜM.0.06.07.00.120.01.02 S 01

15.05.2009

Konu :Transit rejimi

GENELGE

(2009/62)

Gümrük Kanununun 84 ila 92 inci maddeleri ve Gümrük Yönetmeliğinin 230 ila 270 inci maddeleri çerçevesinde transit rejimi hükümlerinin uygulanmasında aĢağıda yer alan hususlar dikkate alınmak suretiyle iĢlemler gerçekleĢtirilecektir:

1- Transit beyannamesinin düzenlenmesi :

BĠLGE programında hem detaylı beyan modülü (TRIM / TREX) hem de özet beyan modülü (ÖZBY TRNSĠT) kullanılarak transit beyannamesi düzenlenmesi mümkündür. Her iki halde de tescil edilen transit beyannamelerinin dökümü gümrük beyannamesi üzerine alınmaktadır. Transit beyannamelerinin hangi durumlarda hangi modül kullanılarak düzenleneceğine aĢağıda yer verilmiĢ olup, uygulamada yeknesaklığın sağlanması için bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde transit iĢlemlerinin (EK.1)'de yer alan “Açıklama”ya göre yapılması gerekmektedir.

1- Gümrük Yönetmeliğinin 238 inci maddesinde bahsi geçen transit beyannameleri özet beyan

modülü kullanılarak düzenlenecektir.

2- Yönetmeliğinin 239 uncu maddesinde bahsi geçen transit beyannameleri;

a) EĢyanın tek araç ile sevk edilecek olması halinde özet beyan modülü kullanılarak,

b) EĢyanın birden fazla araç ile sevk edilecek olması halinde transit edilecek eĢyanın tamamı için

detaylı beyan modülü kullanılarak, yüklemenin yapıldığı her bir araç içinse özet beyan modülü kullanılarak,

düzenlenecektir.

3- Gümrük Yönetmeliğinin 239 uncu maddesi kapsamında mahrecine iade edilecek eĢyanın transit

iĢlemlerinde transit beyannamesi detaylı beyan modülü kullanılarak düzenlenecektir.

4- AĢağıda belirtilen ve TIR Karnesi himayesinde taĢınmayan eĢya için her durumda detaylı beyan

modülü kullanılarak transit beyannamesi düzenlenecektir:

a. 16.06.2004 tarihli ve 25494 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Kontrole Tabi

Kimyasal Maddeler Hakkında Yönetmelik” kapsamı eĢya. (EK.5)

b.Sigara ve alkollü içki

2- Transit rejiminde götürü teminat:

Götürü teminat siteminden sadece götürü teminattan yararlanma hakkı bulunan ve vergi numaraları ile sisteme tanıtılan firmaların yararlanması gerektiğinden bir firmaya ait götürü teminatın baĢka firmalara kullandırılmasını engellemek amacıyla;

a) Transit beyannamesinin 50 nolu asıl sorumlu kutusunda yer alan ve taĢımayı yapacak olan firmanın

götürü teminat sistemi kapsamındaki firmalardan olması halinde bu teminatın kullanılmasına izin verilmesi,

b) Birden fazla araçla yapılacak eĢya transitinde ana beyannamede asıl sorumlu olarak yer alan firmanın götürü teminatı olsa dahi bu beyannameye bağlı olarak araç baĢına düzenlenen transit beyannameleri için taĢımacı firmalardan teminat istenmesi;

1

c) Teminatın asıl sorumlu konumundaki taĢımacı firma tarafından verilmesi gereken hallerde ana dağıtıcı firmalar tarafından çalıĢtığı her nakliyeci firma için ayrı ayrı olmak üzere ilgili gümrük idarelerine "firmamız adına ....................... firması tarafından yapılacak eĢya taĢınmalarının firmamız sorumluluğu altında yapıldığını ve söz konusu taĢımalar nedeniyle her ne sebeple olursa olsun ortaya çıkabilecek her türlü kamu alacağının firmamız tarafından ödeneceğini taahhüt ederiz." ifadelerini de içerecek Ģekilde bir taahhütname verilmesi Ģartıyla eĢya sahibi firmalar tarafından verilecek teminatların da kabul edilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan karayolu ile özellikle petrol ve petrol ürünleri, çay, muz, sigara, içki gibi kaçakçılık riski yüksek olan eĢyanın transitinde teminat türü ne olursa olsun teminatın transit beyannamesinin 50 nolu asıl sorumlu kutusunda yer alan ve taĢımayı yapacak olan firma tarafından verilmesi gerekmektedir.

3- Global Teminat Sistemi (Uluslararası Nakliyeciler Derneği – UND)

MüsteĢarlığımız ile Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) arasında karayolu ile yapılacak

taĢımalarda Global Teminat Sistemi tesis edilmesine iliĢkin 23.11.2000 tarihli Protokol imzalanmıĢtır.(EK.2)

30.04.2003 tarihinde imzalanan Ek Protokol (EK.2/a) ile 23.11.2000 tarihli Protokol’de değiĢiklik

yapılmıĢtır.

Uygulamada söz konusu Protokol ve Ek Protokol hükümleri ile birlikte;

1. Anılan Protokol kapsamında Global Teminat Sistemi'nden yararlandığı halde C2 yetki belgesi iptal edilen veya C2 yetki belgesini yenilemeyen UND üyesi firmaların L2 yetki belgesini ibraz etmeleri halinde Global Teminat Sistemi'nden yararlandırılmasına devam edilmesi ve söz konusu yetki belgesinin noter tasdikli bir örneğinin firma dosyasında saklanması,

2. Sistemden özmal veya özmal+kiralık araçlarıyla faydalanmakta olan firmaların C-2 Yetki Belgelerinde meydana gelecek değiĢikliklerin her gümrük idaresine bildirilmesi yerine söz konusu değiĢikliklerin talep sahibi firma tarafından iĢlem yapılacak ilgili gümrüklere bildirilmesi ve mezkur gümrüklerce de Global Teminat Sistemi içerisinde gerek özmal gerekse kiralık araçlarla taĢımacılık yapan ve araç değiĢimi nedeniyle UlaĢtırma Bölge Müdürlüğünden yeni liste alan firmaların gümrük müdürlüğüne ibraz ettikleri listelerle ilgili olarak UND’nin yazısının aranması ve söz konusu yazının olmaması halinde yeni listede kayıtlı olan araçlarla taĢıma yaptırılmaması,

3. Mezkur Protokolün 2 nci maddesinde yer alan anılan sisteme dahil olmayan eĢya tanımına "- Elektronik eĢya (televizyon, bilgisayar v.s.)" fıkrasının ilave edilmesi MüsteĢarlık Makamı'ndan alınan 20.09.2001 tarihli 2001/221 sayılı Onay ile uygun bulunduğundan bahse konu eĢyanın Global Teminat Sistemi kapsamında taĢınmasına izin verilmemesi (menfi),

4. Global Teminat Sisteminden faydalanan firmaların Ģirket bilgilerini gösteren dosyaların her yıl yenilenmesi yerine, Ģirkete ait C2 yetki belgesinin yenilenme zamanında veya Ģirket bilgilerinde (ticaret sicil gazetesi, firma unvanı, Ģirketi temsile yetkili kiĢilerin değiĢmesi, süreli vekaletnamelerin süresinin dolması gibi hallerde) değiĢiklik olması halinde verilmesi, Ģirket yapısında herhangi bir değiĢiklik olmaması halinde ise herhangi bir belge talep edilmemesi yönünde iĢlem yapılması,

Hususlarına dikkat edilecektir.

4- Global Teminat Sistemi (Ro-Ro Gemi ĠĢletmecileri ve Kombine TaĢımacılar Derneği –

RODER)

MüsteĢarlığımız ile Ro-Ro Gemi ĠĢletmecileri ve Kombine TaĢımacılar Derneği (RODER) arasında karayolu ile yapılacak taĢımalarda Global Teminat Sistemi tesis edilmesine iliĢkin 27.12.2002 tarihli Protokol imzalanmıĢtır.(EK.3)

17.04.2003 ve 04.02.2005 tarihlerinde imzalanan Ek Protokoller (EK.3/a, EK.3/b) ile 27.12.2002

tarihli Protokol’de değiĢiklik yapılmıĢtır.

Uygulamada söz konusu Protokol ve Ek Protokol hükümleri ile birlikte;

1. Anılan Protokol kapsamında Global Teminat Sistemi'nden yararlandığı halde C2 yetki belgesi iptal edilen veya C2 yetki belgesini yenilemeyen RODER üyesi firmaların L2 yetki belgesini ibraz etmeleri halinde Global Teminat Sistemi'nden yararlandırılmasına devam edilmesi ve söz konusu yetki belgesinin noter tasdikli bir örneğinin firma dosyasında saklanması,

2

2) Sistemden özmal veya özmal+kiralık araçlarıyla faydalanmakta olan firmaların C-2 Yetki Belgelerinde meydana gelecek değiĢikliklerin her gümrük idaresine bildirilmesi yerine söz konusu değiĢikliklerin talep sahibi firma tarafından iĢlem yapılacak ilgili gümrüklere bildirilmesi ve mezkur gümrüklerce de Global Teminat Sistemi içerisinde gerek özmal gerekse kiralık araçlarla taĢımacılık yapan ve araç değiĢimi nedeniyle UlaĢtırma Bölge Müdürlüğünden yeni liste alan firmaların gümrük müdürlüğüne ibraz ettikleri listelerle ilgili olarak RODER’in yazısının aranması ve söz konusu yazının olmaması halinde yeni listede kayıtlı olan araçlarla taĢıma yaptırılmaması,

3. Global Teminat Sisteminden faydalanan firmaların Ģirket bilgilerini gösteren dosyaların her yıl yenilenmesi yerine, Ģirkete ait C2 yetki belgesinin yenilenme zamanında veya Ģirket bilgilerinde (ticaret sicil gazetesi, firma unvanı, Ģirketi temsile yetkili kiĢilerin değiĢmesi, süreli vekaletnamelerin süresinin dolması gibi hallerde) değiĢiklik olması halinde verilmesi, Ģirket yapısında herhangi bir değiĢiklik olmaması halinde ise herhangi bir belge talep edilmemesi yönünde iĢlem yapılması,

Hususlarına dikkat edilecektir.

5- Global Teminat Sistemi (Ġstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz

Ticaret Odası – DTO)

MüsteĢarlığımız ile Ġstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası arasında Global Teminat Sisteminin uygulanmasına iliĢkin 23.12.2000 tarihli Protokol günümüz Ģartlarına göre gözden geçirilmiĢ ve yeni Protokol 29.03.2007 tarihinde imzalanmıĢtır. Bir örneği Genelge ekinde (EK.4) yer alan yeni Protokolde, eski Protokolde yer almayan yetki belgesi ile ilgili düzenlemelere yer verilmiĢ; ayrıca, Protokol kapsamında taĢınamayacak eĢya listesi geniĢletilmiĢtir.

Söz konusu taĢıma iĢlemi, Ġstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret

Odası üyesi C2, L2 ve R2 yetki belgesi sahibi firmalar tarafından yapılacaktır.

Bu itibarla,

1- Mezkur Protokol’ün 6 ncı maddesi uyarınca, Global Teminat Sistemi’nden yararlanacak firmaların Yetki Belgelerinin bir örneği ile teminat mektupları Ġstanbul, Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası tarafından MüsteĢarlığa iletilecektir. Yetki belgelerinin bir örneği anılan Oda tarafından ilgili gümrük idaresine de verilecektir.

2- C2 ve L2 Yetki Belgesi sahibi mezkur Oda üyesi firmalardan Global Teminat Sistemi’nden faydalanacak olanların, transit beyannamesinin 50 nolu Asıl Sorumlu hanesini imzalayan firma olması ve taĢıma yapılan aracın bahsi geçen yetki belgelerinde kayıtlı olması halinde anılan sistemden yararlandırılmaları gerekmektedir.

3- R2 Yetki Belgesi sahibi Oda üyesi firmalardan Global Teminat Sisteminden faydalanacak olanlar için BĠLGE Sisteminde DACR2 teminatı oluĢturulmuĢtur. R2 Yetki Belgesi sahibi söz konusu Oda üyesi firmalardan anılan Sistemden faydalanacak olanların;

a) EĢyayı deniz yoluyla Türkiye’ye getiren veya Türkiye’den gönderen, ana veya ara konĢimentolarını

düzenleyen ve transit beyannamesinin 50 nolu Asıl Sorumlu hanesini imzalayan firma olması,

b) TaĢımanın varsa kendi R2 yetki belgesinde kayıtlı araçlarla yapılması ya da taĢıma yaptıracağı firmaların listesini ve bu firmalara ait C2 veya L2 Yetki Belgelerinin birer örneğini önceden Gümrük Ġdarelerine iletmeleri,

Halinde anılan sistemden yararlandırılmaları; Gümrük Ġdarelerine bildirilen C2 ve L2 belgelerinde kayıtlı araçlar dıĢında baĢka araçlarla Global Teminat Sistemi kapsamında taĢıma yapmalarına izin verilmemesi gerekmektedir.

4- Deniz yolu ile liman gümrük idarelerine getirilen, henüz trafiğe kaydedilmediği için yetki belgesi olmayan ve geçici plaka ile seyreden, kendi motoru ile ve tekerlekleri üzerinde sürülerek götürülecek olan çekici, Ģasi kamyon ve otobüs gibi araçların Global Teminat Sistemi Kapsamında söz konusu taĢımaların Global Teminat sistemine dahil olmuĢ R2 yetki belgesi sahibi firmalar tarafından, söz konusu Protokol ile yukarıda yer alan 3/a maddesinde belirlenen hükümler yerine getirilmek kaydı ile DAC teminatı ile yapılması mümkün bulunmaktadır.

3

5- TaĢımayı kendisi yapmadığı halde global teminatını (DAC teminatı) baĢka firmalara kullandırdığı ve transit beyannamelerine taĢıma senedi eklenmediği durumların önlenmesini teminen DAC teminatı kullanılan ancak ekinde taĢıma senedi bulunmayan ve taĢıma senedi ekli olsa bile söz konusu taĢıma senetlerinin DAC teminatlı firmalar tarafından düzenlenmemiĢ olduğu hallerde durumun tespit edilerek MüsteĢarlığımıza bildirilmesi gerekmektedir.

6- Ġhraç eĢyasının transiti:

Ġhracat eĢyasının bir gümrükten diğer gümrüğe transit beyannamesi ile sevkinde, bahse konu eĢyanın

serbest dolaĢımda olması nedeniyle gümrük vergileri söz konusu olmayacağından teminat aranmaz.

7- KKTC plakalı taĢıma araçları:

KKTC'ye yönelik ve KKTC çıkıĢlı olup, Türkiye ile KKTC arasında 16.02.1996 tarihinde imzalanan karayolu transit taĢımacılığına iliĢkin taahhütnamede belirtilen KKTC plakalı ulaĢım araçları ile yüklerinin Türkiye'ye giriĢ veya Türkiye'den transit geçiĢlerinde teminat aranmaz.

Ancak, geçici depolama yeri veya antrepolardan KKTC plakalı araçlarla KKTC'ne yönelik yapılacak

taĢımalarda teminat alınmak suretiyle iĢlem yapılır.

8- Transit eĢyasına iliĢkin teminat hesaplamasında dikkate alınmaması gereken hususlar:

Transit Rejimi kapsamında

taĢınan eĢyanın gümrük

idareleri

tarafından yapılacak

teminat

hesaplamalarında A.TR ve EUR.1 belgeleri dikkate alınmaz.

9- Transit beyannamesi muhteviyatı eĢyanın varıĢ gümrüğünce çeĢitli nedenlerle teslim

alınmayarak hareket gümrüğüne iade edilmesi:

VarıĢ gümrüğünce muhtelif nedenlerle hareket gümrüğüne iade edilmesi gereken eĢya ile ilgili

yapılacak iĢlemler aĢağıda belirtilmiĢtir:

a) VarıĢ gümrüğünce Ģüphe, ihbar ve özel durumlar dıĢında araç haricen muayene edilerek ve hareket gümrüğünce takılmıĢ ilk mühür koparılmadan ikinci bir mühür takılarak transit rejimi usulüne uygun olarak sonlandırılır.

b) VarıĢ gümrüğünde yeni bir transit beyannamesi düzenlenerek eĢya ilk geldiği gümrüğe sevk edilir. Düzenlenen transit beyannamesi üzerine okunaklı bir Ģekilde “iade” ve “ilk beyannamenin tarih ve sayısı” yazılır;

c) Ġlk beyannamenin teyit nüshası, üzerine eĢyanın iade edildiği ve beyanname tarihi/sayısı

kaydedilerek iade nedenini de belirten bir yazı ekinde ilk gümrüğe gönderilir.

d) Ġlk hareket gümrüğünde verilmiĢ olan teminat varıĢ gümrüğünden geri gönderilmek üzere ile düzenlenen kapatılmaması ve teyidinin teyit nüshası ile yapılması gerekmektedir. EĢya global teminat sistemi kapsamında taĢınıyorsa geldiği araç ile geri gönderilmesi esastır.

transit beyannamesinde de kullanılabileceğinden

ilk beyannamenin uzaktan

teyit

e) Ġlk hareket gümrük idaresine transit beyannamesi kapsamında iade edilen eĢyanın tam tespiti yapılır ve bir tutanağa bağlanır. Herhangi bir ihtilaf bulunmaması durumunda transit rejimi usulüne uygun olarak sonlandırılır.

10- Ġlgili kurum ve kuruluĢlarca ithaline izin verilmeyen eĢyanın serbest bölgelere transitine izin

verilmemesi:

Ġlgili kurum ve kuruluĢlar tarafından ithaline izin verilmeyen eĢya ile Tasfiye Tüzüğünün 9 uncu maddesi kapsamında tasfiyeye tabi tutulan ve yurt dıĢına ihraç amaçlı satıĢ koĢulu getirilen eĢyanın serbest bölgelere transitine izin verilmez.

Diğer taraftan, halihazırda serbest bölgede bulunan bir firma tarafından Türkiye’ye gönderilen, fakat ithalat iĢlemleri esnasında ilgili kurumlarca ithalatına izin verilmeyen eĢyanın tekrar serbest bölgeye alınmasında herhangi bir engel bulunmamaktadır.

11- Canlı hayvan ve hayvan maddeleri transiti:

4

MüsteĢarlığımıza intikal eden bilgilerden, kati ithalatı iç gümrüklerde yapılmak üzere giriĢ kapılarından sevk edilen veya ülkemiz üzerinden diğer ülkelere transit geçiĢ yapan canlı hayvan ile hayvan maddeleri için gerekli izinleri alınmadan bazı gümrük müdürlüklerince iĢlem yapıldığı anlaĢılmaktadır.

Ülkemize ithal edilmek üzere iç gümrüklere sevk edilecek veya ülkemiz üzerinden transit geçirilecek hayvan veya hayvan maddelerinin mal sahipleri veya vekillerince Tarım ve KöyiĢleri Bakanlığının taĢra teĢkilatlarından gerekli izinlerin alınmasından sonra gümrük iĢlemlerinin yapılması ile ilgili hususun uygulamada göz önünde bulundurulması ve ilgili mevzuat hükümlerinin tatbikinde gerekli hassasiyetin gösterilmesi gerekmektedir.

12- Akaryakıt transitinde hareket ve varıĢ gümrük idarelerince gerçekleĢtirilecek iĢlemler:

Akaryakıt transitinde gümrük idareleri tarafından;

a) Akaryakıt tankerlerinde ürünün boĢaltılmasına imkan verecek tüm boĢaltma yerleri, mühür

bozulmadan açılmayacak Ģekilde güvenlik mühürlerinden de yararlanmak suretiyle mühürlenir,

b) Supalan iĢleme izin verilmez, eĢyanın özel antrepoya alınması ve yapılacak tahlilden sonra

transitine izin verilir,

c) Alınacak teminata Akaryakıt Tüketim Vergisi ve Akaryakıt Fiyat Ġstikrar Payı da dahil edilir,

d) ÇıkıĢ noktasında eksiklik vuku bulması halinde kanuni gereği yerine getirilmeden eĢya çıkıĢına izin

verilmez,

e) Transit akaryakıtın tüm özelliklerini gösteren analiz raporları ilgili transit beyannamelerine eklenir. VarıĢ ve/veya çıkıĢ gümrük idarelerinde akaryakıtın analiz raporunda kayıtlı spektlerine uygun olup olmadığına dikkat edilmesi amacıyla varıĢ ve/veya çıkıĢ gümrük idarelerince Gümrük Yönetmeliğinin 194, 195 ve devam maddelerinde düzenlenen hükümler çerçevesinde iĢlem yapılır,

f) Hareket gümrük idaresince, üzerinde araçlara vurulan kurĢun ve güvenlik mühürleri koparılmadan veya kırılmadan eĢya boĢaltılmasına ve doldurulmasına olanak sağlayan düzenekler bulunduğu tespit edilen araçlara transit yükleme yapılmaz. Araçlara tatbik edilen kurĢun ve güvenlik mühürlerinin sağlam vurulmasına dikkat edilir. Yükleme sırasında transit akaryakıt miktarını gösteren tartı fiĢleri ile akaryakıtın tüm özelliklerini gösteren analiz raporları ilgili transit beyannamelerine eklenir ve varıĢ ve/veya çıkıĢ gümrük idarelerinde de özellikle akaryakıtın miktarına ve analiz raporunda kayıtlı spektlerine uygun olup olmadığına dikkat edilir,

g) Transit beyannamesi kapsamında transit eĢya taĢıyan araçların, sevk gümrük idaresince belirlenen güzergah dıĢına çıkmamalarını ve verilen süre içerisinde varıĢ gümrük idaresine ulaĢarak iĢlemlerini yaptırmalarını teminen, güzergah üzerinde bulunan Gümrük Muhafaza Ġdareleri ile Emniyet ve Jandarma Birimlerine faks veya en seri iletiĢim araçları ile bilgi verilir.

h) Ġkinci bir bildirime kadar Dilucu Sınır Kapısı üzerinden petrol ve petrol ürünlerinin transit

taĢımacılığına izin verilmeyecektir.

i) Yabancı bir ülkeye çıkıĢ yapmak üzere sevk edilen ancak güvenlik güçleri tarafından transit rejimi kapsamında taĢıdıkları akaryakıt ürünlerini boĢaltırken veya satarken yakalanan ve adli mercilere intikal ettirilen araçların, sevk gümrük idareleri ile varıĢ gümrük idarelerine durumları faks ile bildirilir. Yakalama olayına ait beyannamelerin hiçbir Ģekilde olayın muhataplarının eline geçmemesi için gerekli tedbirlerin alınmasını teminen yol boyu güvenlik birimleri ile ilgili gümrük idarilerine bildirimde bulunulur.

13- Türk ve yabancı plakalı TIR’ların standart depolarında bulunan akaryakıt:

24.03.2006 tarihli 26118 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kara sınır kapılarından yapılan giriĢ ve çıkıĢlar” hakkında 2006/11 sayılı BaĢbakanlık Genelgesinin “Transit Geçen Araçlarda Muafiyet” baĢlıklı E maddesinde “Üçüncü bir ülkeden bir baĢka ülkeye eĢya taĢımak amacıyla ülkemiz üzerinden transit geçiĢ yapan Türk ve yabancı plakalı TIR araçlarının standart depolarında bulunan akaryakıta uygulanacak muafiyet miktarında, Türk ve yabancı plakalı araçlar arasında ayrım yapılmayacaktır.

Söz konusu araçların depoları, giriĢ kapısında mühürlenecek ve çıkıĢ kapısında kontrol edilerek

çıkıĢlarına izin verilecektir.” hususu düzenlenmiĢtir.

5

Bu çerçevede, ülkemiz topraklarında yükleme ve/veya boĢaltma yapmayacak olan üçüncü bir ülkeden bir baĢka ülkeye eĢya taĢımak amacıyla ülkemiz üzerinden transit geçiĢ yapan Türk ve yabancı plakalı taĢıtların (otobüsler dahil) standart depolarında bulunan yakıtla birlikte ve bahse konu depolar mühürlenmek kaydıyla geçiĢine izin verilmesi, çıkıĢ kapısında da söz konusu mühürler kontrol edilerek aracın çıkıĢına izin verilmesi yönünde iĢlem yapılması gerekmektedir.

14- ATA Karnesi ile transit:

Uluslararası garanti zinciri kapsamında kefil kuruluĢ belirlenmediğinden rejim Ģartlarının ihlali halinde ortaya çıkacak gümrük vergilerinin tahsili imkansız hale gelebileceğinden, Geçici Kabule ĠliĢkin Ġstanbul SözleĢmesi hükümleri iç mevzuata aktarılıncaya kadar geçici ithalat açısından hem gümrük beyannamesi hem de teminat hükmünde olan ATA Karnelerinin transit iĢlemlerinde gümrük beyannamesi ve teminat olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

15- Posta kolilerinin transiti:

Posta eĢyasının sevk iĢleminde kullanılan transit beyannamelerinin, karĢı idarelere gönderilen koliler içine konulmaması, bunun yerine karĢı gümrük idarelerine mutad yollarla gönderilmesi, Posta iĢlemleri yapan Gümrük Ġdarelerinin muhtelif periyotlarda (aylık-üç aylık vb.) eĢyaların sevkinde kullanılan transit beyannamelerini onaylayan Posta Gümrük Müdürlükleri ile irtibata geçerek teyitler konusunda mutabakat sağlanması suretiyle iĢlem yapılması gerekmektedir.

16- ZOLL plakalı araçların transiti:

17- Serbest dolaĢıma girmemiĢ eĢyanın taĢınmasında kullanılacak Yetki Belgeleri:

Karayolu TaĢıma Yönetmeliği kapsamında yurtiçindeki bir gümrük idaresinden diğer gümrük idareleri ile serbest bölge ve gümrüklü antrepolara taĢınacak millileĢtirilmemiĢ malların taĢınmasının uluslararası ve yurtiçi eĢya taĢımacılığı (C türü, L2 ve M3) yetki belgelerine ilave olarak, yurtiçi eĢya taĢımacılığı (K türü, L1, M1, M2, N ve P türü) yetki belgeleri sahibi taĢımacılara ait taĢıtlarla da yapılabilmesi mümkündür.

18- B2 yetki belgesi ile uluslararası yolcu taĢımacılığı:

Karayolu TaĢıma Yönetmeliğinin 11 inci maddesi çerçevesinde B2 yetki belgesi ile otobüsle

uluslararası arızi/mekik yolcu taĢımacılığı yapılmaktadır.

Söz konusu yetki belgesi kapsamında yapılan faaliyetlerde kullanılan araçların yakıt depolarının değiĢtirildiği veya tadilat yapılmak sureti ile büyütüldüğünün tespit edilmesi ve bu durumun Karayolu TaĢıma Yönetmeliğin 74, 75 ve 76 ncı maddelerine uygun olarak düzenlenen suç/ihlal tutanakları ile UlaĢtırma Bakanlığına bildirilmesi halinde, Karayolu TaĢıma Mevzuatı uyarınca ilgili araçlar ve yetki belgesi sahipleri hakkında gerekli yaptırımlar uygulanmaktadır.

Diğer taraftan, B2 yetki belgesi ile yapılan yolcu taĢımalarında kullanılan taĢıtların yurtdıĢına çıkıĢları

sırasında, koltuk kapasitelerinin en az %50 oranında dolu olması gerekmektedir.

Ayrıca, B2 yetki belgesinde kayıtlı bir aracın hangi sınır kapısından olursa olsun aynı ülkeye bir gün

içinde en fazla iki defa çıkıĢına izin verilebilir.

Bu itibarla, yakıt depolarının Karayolu TaĢıma Yönetmeliğinin 43/a maddesine aykırı olarak büyütüldüğü, ek depo eklendiği durumlarda tutulacak tutanakların, suç/ihlal tutanaklarına dönüĢtürülmek üzere doğrudan anılan Bakanlığa intikal ettirilmesi, koltuk kapasitesinin en az %50'si dolu olmayan B2 taĢıt kartına haiz araçların yurtdıĢına çıkıĢlarına izin verilmemesi ve B2 yetki belgesi kapsamında aynı aracın bir günde hangi sınır kapısından olursa olsun aynı ülkeye bir günde en fazla iki defa çıkıĢına izin verilmesi gerekmektedir.

19- R2 Yetki Belgesi:

UlaĢtırma Bakanlığından MüsteĢarlığımıza intikal eden bilgilerden, bir kısım R2 yetki belgesi sahibi firma tarafından Bakanlıklarına yapılan müracaatlarda, bazı gümrük idarelerince R2 yetki belgesinin mahiyeti, niteliği ve iĢlevinin tam anlaĢılmaması nedeniyle, R2 yetki belgelerine istinaden iĢlem yapılmadığı, beyanname açılmadığı ve diğer gümrük iĢlemlerinin yapılmadığı, R2 yetki belgesi sahibi firmalardan C2, G2, H2 gibi yetki belgeleri istendiği anlaĢılmaktadır.

6

Bilindiği üzere, Karayolu TaĢıma Yönetmeliğinde, karayoluyla uluslararası eĢya taĢımacılığı konusunda uluslararası eĢya taĢıma iĢleri organizatörlüğü yapacak olanlar R2 yetki belgesi kapsamında düzenlenmiĢ olup, R2 Yetki Belgesi sahipleri bu sıfatlarıyla G2 ve/veya H2 yetki belgesine ihtiyaç olmadan gümrük idareleri nezdinde G2 ve/veya H2 yetki belgesi sahipleri tarafından gerçekleĢtirilebilen her türlü iĢ ve iĢlemi yapabilmektedir.

Ancak, R2 yetki belgesi sahiplerinin kendi adına kayıtlı araçları ile taĢıma yapmak istemeleri halinde,

ayrıca taĢımacı yetki belgelerinden birini almaları gerekmektedir.

Bu nedenle; R2 yetki belgesi sahiplerinin taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirebilmeleri

bakımından, yukarıdaki açıklamalar dahilinde iĢlem yapılması gerekmektedir.

20- Ortak TaĢıma SözleĢmesi:

Karayolu TaĢıma Yönetmeliğinin 56 ncı maddesinde ortak taĢıma hususu düzenlenmiĢ olup, yetki belgesi sahiplerinin 56 ncı maddeye göre yapacakları ortak taĢımada, taĢımaya konu olan eĢyanın/yükün asgari miktarının 5.000 ton, taĢıma süresinin ise azami 30 gün olması halinde ortak taĢıma sözleĢmesi yapabilir.

Ancak, bu miktar ve süreye uymayan ortak taĢıma sözleĢmesi yapılamayacağından bu tür taĢımalara izin verilmez, Ortak TaĢıma SözleĢmesi UlaĢtırma Bakanlığınca belirlenen asgari Ģartlar çerçevesinde hazırlandığından ve yetki belgesi sahibi firmalara müĢtereken sorumluluk ve yükümlülük verilerek belirli bir iĢi belirli bir sürede yapmak üzere imzalanmasından sonra baĢka bir mercinin (Bakanlıkları birimleri, noter) onayına gerek bulunmadan anılan Bakanlığa da bir nüshası gönderilir.

Bu çerçevede, Ortak TaĢıma SözleĢmesinde herhangi bir mercinin onayının aranmaması ve söz konusu sözleĢme örneğine uygun olmayan sözleĢme tespit edilmesi halinde bunların kabul edilmemesi ve konuya iliĢkin olarak en yakın UlaĢtırma birimine bilgi verilmesi,

Diğer taraftan, C2, L2 ve M3 yetki belgesi almıĢ olan yetki belgesi sahiplerinin CMR Konvansiyonu hükümleri doğrultusunda yapacakları uluslararası taĢımalarda düzenleyecekleri CMR belgelerinde “Müteakip Nakliyeci” kayıtlı olması durumunda bu belgeyi düzenleyen Türk taĢımacı ile “Müteakip Nakliyeci olarak kayıtlı Türk veya Yabancı taĢımacılardan, bu konuda yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar ortak taĢıma sözleĢmesi aranmaması ve ortak taĢıma sözleĢmesi ibrazı suretiyle taĢıma yapmak isteyen firmaların taleplerinin söz konusu sözleĢme ilgili ulaĢtırma birimlerince onaylanmadan karĢılanmaması gerekmektedir.

21- Römork ve yarı römorklarla ilgili iĢlemler:

UBAK belgesi hariç 01.09.2008 tarihinden itibaren kara sınır kapılarımızda;

1- YurtdıĢına çıkıĢ yapan Türk plakalı çekmiĢ oldukları aynı römork/yarı römorklarla dönüĢ

yapmaları,

2- Türk plakalı “çekici+römork/yarı römork”ların aynı firma adına kayıtlı olması,

3- Ülkemize giriĢ/çıkıĢ yapan yabancı plakalı “çekici + römork/yarı römork”ların aynı ülke adına

kayıtlı olması,

kuralları uygulanmaktadır.

01.09.2008 tarihinde uygulamaya baĢlanılan tedbirlerle ilgili olarak sektör ve taĢımacılar tarafından UlaĢtırma Bakanlığına intikal eden taleplerin değerlendirilmesi sonucunda; uluslararası taĢıma yapan firmalardan, Ģirket ortaklarının veya söz konusu Ģirketin baĢka bir firmanın en az %51 hissesine sahip olması halinde bu firmaların, grup Ģirketi olarak değerlendirilmesi ve grup Ģirketlerinin 31.12.2009 tarihine kadar geçerli olmak üzere yetki belgelerinde özmal olarak kayıtlı çekici, römork veya yarı römorklarını eĢleĢtirmek suretiyle uluslararası taĢımalarda kullanabilmelerinin uygun görüldüğü belirtilmiĢ ve anılan Bakanlığa müracaata bulunan firmalardan grup Ģirketi olarak değerlendirilen firmaların oluĢturacakları taĢıt kombinasyonları ile 31.12.2009 tarihine kadar uluslararası taĢımacılık yapabilmeleri için U-NET otomasyon sisteminde gerekli yazıların değiĢikliği yapılmıĢtır.

Bu itibarla, yurt dıĢına çıkıĢ yapmak üzere kara sınır kapılarına gelen ve farklı firmaların yetki belgelerinde kayıtlı taĢıtlar ile oluĢturulan taĢıt kombinasyonlarının, U-net otomasyon sistemi üzerinden sorgulanarak sistemin onay verdiği taĢıtlara iĢlem yapılması gerekmektedir.

7

22- Azami yüklü ağırlıklar:

Azami yüklü ağırlıklar konusundaki düzenlemeler 05.06.1980 tarihli ve 8/984 sayılı "Karayoluyla Uluslararası EĢya ve Yolcu TaĢıma Esasları" ile "Karayolları Trafik Yönetmeliği"nde yer almaktadır. Bu çerçevede, taĢımaların azami dingil ağırlıkları esas alınarak yapılacağı hüküm altına alınmıĢ olup, her iki düzenlemede de azami ağırlık miktarları aynıdır.

Aksi belgelenmedikçe, Motorlu Araç Tescil Belgelerinin de bu çerçevede düzenlenmiĢ olacağı dikkate alınarak, Karayolu TaĢıma Yönetmeliğinin “TaĢıtların YaĢı, îstiap Haddi ve Niteliği baĢlıklı 17. maddesinin (d) bendinin beĢinci fıkrasında' 'TaĢıtların bu Yönetmeliğin öngördüğü Ģartlara uygun olup olmadığı öncelikle motorlu araç tescil ve trafik belgelerindeki yazılı bilgilere göre tespit edilir. Bakanlık, gerek görmesi halinde taĢıtın fabrika imalatı, varsa tadilatı ile ilgili teknik özellikleri hakkında, ayrıca bilgi ve belge isteyebilir” hükmüne yer verilmiĢtir.

Diğer yandan, karayolundan baĢka bir ulaĢım imkanının olmadığı zorunlu ve istisnai durumlarda, sadece bölünemeyen yüklerin taĢınabilmesi için Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddelerindeki boyutlar ile yukarıda sözü edilen mevzuatta yer alan ağırlıkların aĢılmıĢ olması halinde Karayolları Genel Müdürlüğünden bölünemeyen her bir yük için özel izin alınması zorunludur.

23- Ağırlık ve boyut kontrolleri:

Karayolu Trafik Kanunu ve Karayolu Trafik Yönetmeliği uyarınca, karayolunda seyreden taĢıtlara istiap haddinin üzerinde yükleme yapıldığının tespiti halinde söz konusu mevzuat ile yetkili kılınan trafik polisi, jandarma ve UlaĢtırma Bakanlığı personeli tarafından trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenmek sureti ile iĢlem yapılmaktadır.

Ancak, gümrük sahalarında bulunan gümrük kantarlarında yapılan ölçümler sonucu istiap haddini

aĢan taĢıtlara gümrük görevlilerinin bu konuda yetkili olmaması nedeni ile cezai iĢlem uygulanamamaktadır.

Bu nedenle sınır kapılarında ve özellikle yabancı plakalı taĢıtlarda tespit edilen istiap haddinin üzerinde yüklemeler ile ilgili sınır gümrük sahası dıĢına çıkıĢtan önce gerekli tutanakların trafik polisi veya jandarma tarafından düzenlenmesi ve cezanın ödenmesini müteakip taĢıtın gümrük sahasını terk etmesine izin verilmesinin önem arz etmekte ve ilgili mevzuatta yapılacak değiĢiklikle gümrük görevlileri bu konuda yetkilendirilene kadar geçecek sürede polis ve jandarma birimlerinin gümrük personeli ile iĢbirliği içinde gerekli ceza tutanaklarını düzenlemeleri uygun görülmektedir.

Ayrıca, aĢırı yüklü araçlara uygulanan para ceza miktarları 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 65

inci maddesi çerçevesinde yürütülmektedir.

Mezkur Kanun gereğince aĢırı yüklü araçlara suç/ihlal tutanağı düzenlenmeyip, trafik idari para cezası karar tutanağının düzenlenmesi gerekmektedir. Sınır kapısına aĢırı yüklü olarak gelen taĢıtların yurt dıĢına çıkıĢlarında; Türk plakalı taĢıtların ceza yazılmasını müteakip, yabancı plakalı taĢıtların ise cezanın ödenmesi Ģartıyla çıkıĢlarına müsaade edilmesi uygun olacaktır. Gümrüklü alanda yük indirme ve bindirmenin mümkün olmaması nedeniyle fazla yükün boĢaltılmasının mümkün görülmemektedir.

AĢırı yüklü taĢıtların yurda giriĢlerinde ise yabancı plakalı araçlara uygulanacak cezanın tamamının ödenmesi Ģartıyla gümrük sahasının dıĢına çıkarılmasına izin verilmesi mümkün bulunmakta, ilgili mevzuatta yapılacak değiĢiklikle gümrük görevlileri yetkilendirilinceye kadar geçecek sürede polis ve jandarma birimlerinin gümrük personeli ile iĢbirliği içinde gerekli ceza tutanaklarının düzenlenmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, 4925 sayılı TaĢıma Kanunu kapsamında düzenlenen idari para cezası karar tutanaklarını anlamsız hale getirebilecek veya takibini zorlaĢtıracak bir takım hatalarla karĢılaĢılabildiği anlaĢılmaktadır.

Kurallarına uygun olarak düzenlenmediği için takip ve tahsilat iĢlemleri yapılamayan tutanakların iĢlevi ve caydırıcılığının bulunmadığı, idari para cezası karar tutanaklarının düzenlenmesinin ancak tahsili ile anlamlı hale geldiği ayrıca, kanuna aykırı davrananların iĢledikleri kabahatlerin de cezasız kaldığı, bu durumun vatandaĢlar arasında eĢitsizlik yarattığı ve cezasız kalan kabahatlerin de insanlara yeni kabahat iĢlemleri noktasında cesaret verdiği hususları göz önünde bulundurularak 4925 sayılı Karayolu TaĢıma Kanunu uyarınca düzenlenen idari para cezası karar tutanaklarının etkin bir Ģekilde takibinin yapılabilmesi için UlaĢtırma Bakanlığı U-NET otomasyon sisteminde idari para cezalarının takibine iliĢkin bir modül açılmıĢtır.

8

Bu nedenle, 4925 sayılı Karayolu TaĢıma Kanununda belirtilen kabahatin niteliğinin doğru bir Ģekilde belirlenmesi ve tutanak üzerine yazılması ve MüsteĢarlığımız intranet sayfasından eriĢim sağlanabilen ve söz konusu idari para cezası karar tutanaklarının tebliği, takibi ve tahsili için önemli hususların yer aldığı 3 adet bilgi notunda yer alan hususlar çerçevesinde gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir.

24-Karayolu TaĢıtı Onay Belgesi:

Karayolu TaĢıtı Onay Belgesi TIR sisteminin koĢullarından biri olan güvenli araçlarla taĢıma yapılmasını sağlamak üzere düzenlenen ve taĢıtların TIR SözleĢmesinde belirtilen teknik Ģartlara haiz olduğunu gösteren bir belge olup, TIR Sisteminden istifadesi uygun görülerek tezkiye edilen firmalara kayıtlı taĢıtlara verilmekte, bu firmalar dıĢındaki firmaların taĢıtlarına ise verilmemektedir.

Bu itibarla, transit beyannamesi kapsamında yapılan taĢımalarda taĢımayı yapacak taĢıtlar için

Karayolu TaĢıtı Onay Belgesi'nin aranmaması gerekmektedir.

25- Ġki Türk limanı arasında taĢıma yapan gemilerin yabancı bir limana uğramaları:

4458 sayılı Gümrük Kanununun 34 üncü maddesi çerçevesinde, iki Türk limanı arasında taĢıma yapan gemilerin düzenli seferde olduğu gibi, düzenli sefer hattında bulunmamakla birlikte yük almak veya indirmek amacıyla yabancı limana uğramak durumunda kalmaları halinde bu durumu varıĢ gümrük idaresine bildirmeleri ve varıĢ gümrük idaresine ulaĢtıklarında da yabancı limana uğradıklarını (yük aldıklarını veya indirdiklerini) ispat etmeleri halinde bu durumun rota değiĢikliği olarak değerlendirilmemesi gerekmektedir.

26- YaĢ sınırlaması

UlaĢtırma Bakanlığı'nca, 25.02.2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu TaĢıma Yönetmeliğinin 17 nci maddesi uyarınca; uluslararası eĢya taĢımalarında faaliyete esas olan yetki belgesinde kayıtlı Türk taĢıtlarına 20 yaĢından büyük olmaması Ģartı getirilmiĢ ancak, Irak'ın içinde bulunduğu olağanüstü durum nedeniyle Avrupa'ya yönelik olmayan taĢımalar için bu uygulamaya 29.12.2006 tarih ve 275-31995 sayılı 2007/KUGM-15/EġYA numaralı Genelge gereği 01.01.2008 tarihi itibariyle baĢlanılmıĢtır. Ayrıca, haksız rekabetin önlenmesi için 01.03.2008 tarihinden itibaren de Irak ve Suriye plakalı 20 yaĢ üzeri taĢıtların sınır kapılarımızdan giriĢ-çıkıĢlarına müsaade edilmeyecektir.

Ġlgili mevzuat gereği taĢıtlara getirilen yaĢ sınırlaması römork ve yarı römorkları kapsamamaktadır.

Bilgi ve gereğini rica ederim.

S.Umman HAMĠDOĞULLARI MüsteĢar a. Genel Müdür V.

DAĞITIM: Tüm Merkez ve TaĢra TeĢkilatına

9