İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Uluslararası Menkul Kıymetler Serbest Bölgesi Uygulama Yönetmeliği (24.7.1995 t. 22353s. R.G.)
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'na dayanılarak, 30/1/1995 tarih ve 95/6571 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Uluslararası Menkul Kıymetler Serbest Bölgesi'nin kurulması, yönetilmesi, işletilmesi ve sözkonusu Kanunun 7 inci maddesi ile kurulan Serbest Bölgeleri Tesis ve Geliştirme Fonu'na yapılacak ödemelerle ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik, 1 inci maddede belirtilen amaçla;
a) Bölge'nin kurulması, yönetilmesi ve işletilmesi ile ilgili hususları, BKİ'nin yetki ve sorumluluklarını,
b) Bölge ile ilgili faaliyetlerin tabi olacağı esasları,
c) Faaliyet ruhsatının verilmesi ve iptali ile kullanıcıların sicillerinin tutulmasını,
d) Bölge'ye giriş ve çıkışla ilgili hususları,
e) Bölge'deki çalışma esaslarını
f) Fona yapılacak ödemeler ile bu ödemelerin tabi olacağı esasları,
kapsar.
DTM, bu kapsam dahilinde kalmak ve Kararın 6 ıncı maddesinde zikredilen düzenlemeler çerçevesinde olmak kaydıyla, BKİ'nin de görüşünü alarak genelge ve tebliğ çıkarabilir.
Hukuki Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun 7 ve 13 üncü maddeleri ve 30/1/1995 tarih ve 95/6571 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 6 ıncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Kısaltmalar ve Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
a) DTM: Dış Ticaret Müsteşarlığı'nı,
b) SPK: Sermaye Piyasası Kurulu'nu,
c) Genel Müdürlük: Dış Ticaret Müsteşarlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'nü,
d) Borsa: İstanbu Menkul Kıymetler Borsası'nı (İMKB),
e) Bölge: İMKB Uluslararası Menkul Kıymetler Serbest Bölgesi'ni,
f) Bölge Müdürlüğü: İMKB Uluslararası Menkul Kıymetler Serbest Bölgesi Müdürlüğü'nü,
g) Takas ve Saklama Kuruluşu: İMKB Takas ve Saklama A.Ş'ni ( Takasbank A.Ş.),
h) BKİ: Bölge Kurucu ve İşleticisini ( İMKB ),
ı) Kullanıcı: Genel Müdürlük'den faaliyet ruhsatı alan ve bölgede belli bir işyeri olan gerçek veya tüzel kişileri,
j) Kanun: 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nu,
k) Karar: 30/1/1995 tarih, 95/6571 sayılı İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Uluslararası Menkul Kıymetler Serbest Bölgesi Kurulmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı'nı,
l) İMKB Yönetmeliği: 18/12/1985 tarih ve 18962 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Yönetmeliği'ni,
m) Sözleşme: İMKB Uluslararası Menkul Kıymetler Serbest Bölgesi Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi'ni,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bölgenin Kurulması, Düzenlenmesi, İşletilmesi
Bölgenin Kurulması ve İşletilmesi
Madde 5 - Bölge, DTM ve BKİ arasında yapılacak kuruluş ve İşletme Sözleşmesi çerçevesinde kurulur ve işletilir.
BKİ bu Yönetmelikte belirtilen görevlerle birlikte Sözleşmede öngörülecek mali, idari, denetim ve hizmet yükümlülüklerini de yerine getirir.
Bölgenin Düzenlenmesi
Madde 6 - Bölgenin sınırları, mülkiyeti Borsa'ya ait arazi üzerine inşa edilmiş bina içinde karar ekinde yer alan krokide belirtildiği şekilde belirnenmiştir. Bu sınırlar içinde kalan alanın düzenlenmesi, elektrik (şebeke), kesintisiz güç kaynağı, haberleşme, data hattı, bilgisayar yazılım ve donanımı, giriş çıkış kapıları, menkul kıymet saklama kasaları gibi tesislerin projelendirilmesi, kurulması, bakım ve onarımı ile Bölgenin güvenliğinin sağlanması ve diğer hizmetlerin verilmesi BKİ tarafından yapılır veya yaptırılır.Bu işlerle ilgili maliyetler BKİ tarafından karşılanır. Bu amaçla yapılan masraflar, Genel Müdürlüğün görüşü alınarak kullanıcılara yansıtılabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bölgenin Faaliyete Geçmesi, Faaliyet Konusu, Faaliyette Bulunacaklar ve Faaliyet Ruhsatı
Bölgenin Faaliyete Geçmesi
Madde 7 - Bölge, DTM ile BKİ arasında sözleşmenin imzalanmasından sonra, kuruluş çalışmalarının BKİ tarafından tamamlandığının Genel Müdürlüğe bildirilmesini müteakip Genel Müdürlüğün talimatıyla faaliyete geçirilir.
Faaliyet Konusu ve Faaliyette Bulunacakla r
Madde 8 - Bölgede yapılacak faaliyetler; menkul kıymet ve bunları temsil eden diğer sermaye piyasası araçlarının Bölgede kayda alınması, çıkarılması, alım satımı, bunların saklanması, takas işlemleri ile bunlara ilişkin diğer işlemler ve düzenleme faaliyetleri ile sınırlıdır.
Bölgede kote edilecek menkul kıymetlerin ihraç edildiği, ülkenin, varsa, menkul kıymat borsası veya borsalarına kote edilmiş olmaları şarttır. Kotasyon için diğer nitelik ve koşullar Borsa tarafından belirlenir.
İşlem görecek menkul kıymetlerin ve/veya bunları temsilen SPK'nın düzenlemeleri çerçevesinde çıkarılacak depo makbuzlarının takas ve saklama hizmetleri, İMKB Yönetmeliği hükülerine göre yerine getirilir.
Bölgede Faaliyet gösterecek kuruluşların, Borsa'dan işlem yetkisi ve Genel Müdürlük'den faaliyet ruhsatı almaları zorunludur.
İşlem Yetkisi ve Faaliyet Ruhsatı Verilmesi
Madde 9 - Bölgede faaliyet gösterecek kuruluşlara Genel Müdürlük tarafından faaliyet ruhsatı verilebilmesi için, Borsa tarafından önerilmiş, işlem yetkisinin verilmiş ve faaliyet ruhsatı ücretinin T. Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki fon hesabına yatırılmış olması gerekmektedir.Ruhsat almak için, "Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu" doldurularak Borsa aracılığıyla Genel Müdürlüğe başvuru yapılır.
Faaliyet ruhsatı süresi 5 yıl olup, ruhsat ücreti 5000 ABD Dolarıdır. Bu süre sonunda faaliyet ruhsatı için yeniden müracaat edilir.
Hiçbir gerçek veya tüzel kişi faaliyet ruhsatı almaksızın serbest bölge muafiyet ve teşviklerinden yararlanamaz.
Faaliyet Ruhsatının İptali
Madde 10 - Kullanıcılara verilen işlem yetkisinin Borsa tarafından sürekli olarak kaldırılması halinde faaliyet ruhsatı Genel Müdürlük tarafından iptal edilir.
Ayrıca;
a) Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri ile Borsa veya Genel Müdürlük tebliğ, genelge, yazılı talimatlarına uyulmadığının,
b) Bölge dışındaki faaliyetler nedeniyle elde edilen kazanç ve iratların, Bölge'de elde edilmiş gibi gösterildiğinin ve/veya sahte, yanıltıcı belge kullanıldığının,
Borsa veya Bölge Müdürlüğü tarafından tespiti,
c) Borsa, Bölge Müdürlüğü veya Genel Müdürlük tarafından istenen bilgi ve belgelerin belirtilen süreler içinde verilmemesi veya kasıtlı olarak yanlış verilmesi, Bölge faaliyetlerine ilişkin bilgi ve belgelerin yetkililerce incelenmesine müsaade edilmemesi,
hallerinde "Faaliyet Ruhsatı" iptal edilebilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bölgeye Giriş Çıkış, Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bölgeye Giriş İzni ve Çalışma Saatleri
Madde 11 - Kullanıcıların Bölge içinde çalışacak personeline Giriş İzin Belgesi, Bölgeye ziyaret ve benzeri nedenlerle kısa süreli giriş yapması uygun görülen kişilere ise Özel izin Belgesi BKİ tarafından verilir. Giriş İzin Belgesi için 17 inci maddede belirtilen ücret yatırılır ve bu belgeler Bölge Müdürlüğü tarafından onaylanır. Saklama merkezine girecek kişiler, Takas ve Saklama Kuruluşu tarafından belirlenir. Bu kişilere BKİ tarafından Bölge Müdürlüğünce onaylı Giriş İzin Belgesi verilir.
Bölgede çalışma saatleri BKİ tarafından belirlenerek Bölge Müdürlüğü'ne bildirilir.
Giriş İzin Belgesinin İptali
Madde 12 - Kullanıcıların personeline verilen Giriş İzin Belgesi, Kullanıcının faaliyet ruhsatının iptal edilmesi ya da bu kişilerin işlem yapma yetkisinin Borsa tarafından kaldırılması ya da görevlerinin herhangi bir nedenle sone ermesi halinde iptal edilir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Madde 13 - Bölgede çalışacaklar hakkında Türkiye Cumhuriyeti çalışma ve sosyal güvenlik mevzuatı hükümleri uygulanır.
Bölgede çalışanlar ile işverenler arasında yapılan iş akdinin bir nüshası 15 inci madde kapsamında BKİ'ne verilir. Kullanıcıların Bölgede çalıştırma ihtiyacı duydukları yabancı personel için, BKİ ve Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülenlere Genel Müdürlükçe "Çalışma İzin Belgesi" verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Faaliyetlerle İlgili Kayıtlar ve Sicillerin Tutulması
Bölgede Yapılan Faaliyetlerle İlgili Kayıtların ve Defterlerin Tutulması
Madde 14 - Kullanıcılar, Bölge dışındaki faaliyetlerine ilişkin hesap ve kayıtlarını hiçbir şekilde bölge içindeki faaliyetleri ile birlikte muhasebeleştiremezler. Serbest Bölge faaliyetlerine ilişkin kayıtlar müstakil tutulur ve muhasebeleştirilir, istenildiğinde SPK, Borsa, Bölge Müdürlüğü veya Genel Müdürlük yetkililerince incelenebilir. Kullanıcıların, inceleme ve denetim sırasında yetkililerce her türlü kolaylığı göstermesi ve Bölge'deki faaliyetleriyle ilgili istenen bilgi ve belgeleri sunmaları zorunludur.
Sicillerin Tutulması
Madde 15 - Bölgede faaliyette bulunacak kulanıcılar bunların Bölgede çalışacak personelinin sicil bilgi ve belgeleri Borsa tarafından tutulur. Siciller Genel Müdürlüğün ve Bölge Müdürlüğünün incelemelerine açık tutulur.
ALTINCI BÖLÜM
Muafiyet, Ödemeler ve Uygulanmayacak Hükümler
Gümrük ve Vergi Muafiyetleri
Madde 16 - Bölge gümrük hattı dışındadır. Bölgede her türlü vergi, resim, harç, gümrük ve kambiyo mükelleflerine dair mevzuat hükümleri uygulanmaz. Türkiye'de yerleşik tam ve dar mükellef gerçek ve tüzel kişilerin, Bölgedeki faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazanç ve iratları, Türkiye'nin diğer yerlerine transfer edildiğinin kambiyo mevzuatına göre tevsiki halinde, gelir ve kurumlar vergisinden muaftır.
Fona yapılacak ödemeler:
Madde 17 - Fon'a yapılacak ödemeler;
a) Faaliyet ruhsatı almak üzere yapılan müracaatlarda, 9 uncu maddede belirlenen faaliyet ruhsatı ücretini,
b) Faaliyet ruhsatının zayiinden dolayı yeniden düzenlenebilmesi için ödenecek 500 ABD Dolarlık ek ücretleri,
c) Giriş İzin Belgesi karşlığında veya sözkonusu belgenin zayii halinde yeniden düzenlenebilmesi için ödenecek yıllık 10 ABD Dolarlık ücretleri,
d) BKİ tarafından kotasyon ve işlem hacmi üzerinden tahsil edilen ücretlerden sözleşmede belirlenen oranlarda alınacak payları,
e) Diğer ödemeleri,
kapsar.
Uygulanmayacak Hükümler
Madde 18 - 10/3/1993 tarih ve 21520 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği bu Bölge için uygulanmaz.
YEDİNCİ BÖLÜM
Yürürlük - Yürütme
Yürürlük
Madde 19 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 20 - Bu Yönetmelik hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakan yürütür.