1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesi’nin ve Geçici İthal Sözleşmesi’nin Konteynerlerle İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına Dair Yönetmelik (16.04.2005 t. 25788 s. R.G.)
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, 2/6/1994 tarihli ve 21948 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesi"nin ve 21/10/2004 tarihli ve 25620 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Geçici İthalat Sözleşmesi" ve konteynerlerle ilgili hükümleri içeren eki
Ek B3’ün uygulanmasına ilişkin usul ve esasların tespit edilmesidir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik, 1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesi ve Geçici İthalat Sözleşmesi eki Ek B3 deki şartları taşıyan konteynerlerle ilgili olarak gümrük idarelerinde uygulanan gümrük işlemlerini, buna ilişkin usul ve esasları ve bu sözleşme hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerinin uygulanmasını kapsar.
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 2/12/1993 tarihli ve 3930 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan "1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesi" ve 31/03/2004 tarihli ve 5108 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan "Geçici İthalat Sözleşmesi" ve eki Ek B3 gereğince hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
c) Sözleşme: 2/12/1993 tarihli ve 3930 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan "1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesi" ve 31/03/2004 tarihli ve 5108 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan "Geçici İthalat Sözleşmesi" ile bu sözleşmenin eki EK B3,
d) İthalat vergileri: Eşyanın ithalatıyla ilgili olarak alınması gereken gümrük vergileri ve gümrük vergisine eş etkili bütün mali yükler,
e) Geçici ithalat rejimi: Serbest dolaşıma girmemiş eşyanın ithalat vergilerinden tamamen ya da kısmen muaf olarak ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, Türkiye Gümrük Bölgesi içinde kullanılması ve bu kullanım sırasındaki olağan yıpranma dışında, herhangi bir değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracına olanak sağlayan hükümlerin uygulandığı rejim,
f) Konteyner: 1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesinin 4 No.lu Ekinde yer alan teknik şartlara uygun olarak imal edilmiş, yine bu Sözleşmenin 5 No.lu Ekinde gösterilen yöntemlerden birine göre onaylanmış, iç hacmi en az bir metreküp olan ve taşıma işlerinde kullanılan büyük sandık, müteharrik sarnıç veya benzerleri ile,
1) İçerisine eşya koymak için kompartıman oluşturacak şekilde tamamen veya kısmen kapatılmış,
2) Sürekli kullanım özelliğine sahip ve buna uygun olarak defalarca kullanılacak kadar sağlam,
3) Taşıma türü veya vasıta değişmesini gerektiren hallerde içindeki eşyanın boşaltılıp yüklenmesine yol açmayacak şekilde özel olarak imal edilmiş,
4) Özellikle bir taşımacılık türünden diğerine transfer hallerinde, pratik kullanım özelliğine sahip biçimde yapılmış,
5) Kolayca doldurulup boşaltılabilecek şekilde imal edilmiş bir taşıma aracı,
(Üzerinde taşınması koşulu ile tipine uygun çıkarılıp takılabilen özellikte olan aksam, parça ve teçhizat, konteyner kapsamında işlem görür. Taşıma araçları, bunların aksamı, yedek parçaları, ambalajlar ile paletler konteyner tanımı içinde değerlendirilemez.)
g) Kısmen kapalı konteyner: Kapalı konteynere benzer bir taban ve üst çatıdan oluşan ve yükleme yeri vazifesi gören tertibatla ilgili olan, üst çatısı genel olarak bir konteynerin çerçevesini oluşturan metal unsurlardan yapılmış, aynı zamanda bir ya da daha fazla yan ve ön duvarlar içeren, bazı durumlarda, sadece tabana direklerle bağlı bir tavandan oluşan ve özellikle havaleli eşyanın (örneğin; motorlu taşıtlar) taşınmasında kullanılan konteyner,
h) Aksam, parça ve teçhizat: Çıkarılabilir olmalarına rağmen özellikle aşağıdakileri kapsayan,
1) Konteynerin içindeki ısıyı kontrol ve muhafaza eden veya değiştiren aletler,
2) Çevre şartlarındaki değişmeleri ve çarpmaları kaydedecek veya gösterecek şekilde yapılmış ısı veya çarpma kaydedici küçük aletler,
3) Konteyner içindeki bölmeler, paletler, raflar, destekler, çengeller ve eşyayı istiflemede kullanılan benzer aletler,
ı) Dahili taşıma: Tekrar ihraç edilmeden önce ülke sınırları içinde bir mahalde yüklenilen ve yine ülke sınırları içinde boşaltılan eşyanın taşınması,
j) Kişi: Gerçek veya tüzel kişiler ile hukuken tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat uyarınca hukuki tasarruflar yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklığı,
k) Konteyner işletmecisi: Sahibi olsun veya olmasın ülke sınırları içinde konteynerin kullanımı üzerinde her türlü tasarruf hakkı bulunan ve gümrük idarelerine karşı yükümlü olan kişiler,
l) Yükümlü: Gümrük yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumlu bütün kişiler,
anlamına gelir.
Konteynerlerin İşaretlenmesi ile İlgili Hükümler
Madde 5 - Konteynerlerin görülebilen uygun bir yerine, çıkarılamayacak şekilde;
a) Sahibinin veya ana işletmecinin kimliği,
b) Sahibi veya işletmecisi tarafından verilen konteyner tanıtma, marka ve numaraları,
c) Sabitleştirilmiş teçhizatı dahil konteynerin dara ağırlığı,
d) "Geçici İthalat Sözleşmesi" eki Ek B3’ün 2 No.lu Ekinin 2 nci maddesinde bahsi geçen ülke rumuzu,
e) Gümrük mührü altına taşımacılık için onaylanmış konteynerler için, 1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesinin 5 No.lu Ekine uygun olarak düzenlenen ve bu Yönetmeliğin
5 No.lu Ekinde gösterilen şekle uygun onay plakası üzerine ayrıca;
1) İmalatçının seri numarası (İmalatçı numarası),
2) Konteyner tipine göre onaylanması halinde, tipin kimlik numarası ve harflerinin,
bulunması gerekir.
f) 1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesi’nin 4, 5 ve 6 nolu eklerinde belirtilen teknik şartları ve özellikleri taşıyan konteynerlerle gümrük mührü altında taşımacılık yapılması için "Onay Plakası" vermeye Başmüdürlükler yetkilidir.
İKİNCİ KISIM
Konteynerlerle İlgili Olarak Tanınan Kolaylıklar
Geçici İthalat Rejimine İlişkin Kolaylıklar
Madde 6 - Yüklü olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan konteynerin yurda girişine gümrük idareleri tarafından "Geçici İthalat Rejimi" hükümlerine göre izin verilir.
Süre
Madde 7 - Bir konteynerin, buna ilişkin Giriş Konteyner Kayıt ve Takip Formunun tescil tarihinden itibaren 6 (altı) ay içinde ihracı zorunludur.
Hasara Uğrayan Konteynerler
Madde 8 - Konteynerin kaza veya mücbir sebep sonucu ciddi olarak hasar görmesi halinde, geçici ithalat rejiminin sona ermesi amacıyla konteyner, gümrük idaresinin uygun görmesi durumunda;
a) Hasarlı olarak gümrük idaresine sunulduğu tarihte ödenmesi gereken ithalat vergilerine tabi tutulabilir.
b) Ödenmesi gereken ithalat vergileri aranmadan ve Hazine’ye hiçbir masraf getirmeksizin gümrük idaresine terk edilebilir.
c) Masrafı geçici ithalat rejiminden yararlanan şahsa ait olmak kaydı ile gümrük gözetimi altında imha edilmesine; imhadan sonra geriye kalan artık ve döküntülerin bunların kaza veya mücbir sebepten sonra gümrük idaresine sunuldukları durumlarında ve o anda ödenmesi gereken ithalat vergilerine tabi tutulabilir.
Konteynerin kaza veya mücbir sebep nedeniyle tümüyle kullanılamaz hale geldiğinin veya tamamen kaybolduğunun 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun
186 ncı maddesi çerçevesinde kanıtlanması halinde, geçici ithalat rejimi sona erer ve ithalat vergileri aranmaz.
Geçici ithal iznine istinaden Türkiye’ye giren ve adli veya idari bir işlemden dolayı el konulan konteyner ihraç edilemez ise bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen ihraç etme yükümlülüğü, el koyma süresi boyunca ertelenmek suretiyle işlem yapılır.
Geçici İthalat İzni
Geçici İthalat İzni ile Gelen Konteynerlerin Dahili Taşımacılıkta Kullanım Şartları
ÜÇÜNCÜ KISIM
BİRİNCİ BÖLÜM
Gümrük İdareleri Tarafından Yapılacak İşlemler
Giriş Gümrüğünce Yapılacak İşlemler
a) Türkiye’ye girişi yapılacak konteynere ilişkin Giriş Konteyner Kayıt ve Takip Formu, sahibi, işletmecisi veya bunların temsilcisi tarafından elektronik ortamda verilir ve bu form tescil edilir. Konteynere ilişkin işlem ve denetimler, Sözleşme, bu Yönetmelik ve gümrük mevzuatı hükümlerine göre yapılır.
b) İlgili gümrük memuru, Giriş Konteyner Kayıt ve Takip Formundaki bilgilerin doğruluğunu inceler ve eksiksiz olarak düzenlendiğinin anlaşılması üzerine, varış gümrüğü başka bir gümrük idaresi ise güzergah tespit eder, tespit edilen güzergahı Giriş Konteyner Kayıt ve Takip Formuna elektronik ortamda girer. Formdaki bilgiler onaylandıktan sonra konteynerin gümrüklü sahadan ayrılmasına izin verilir.
c) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesindeki şartlara uygun olarak ek süre talepleri incelenir ve talebin uygun bulunması halinde süre uzatımı Giriş Konteyner Kayıt ve Takip Formu üzerinde elektronik ortamda yapılır.
d) Varış veya çıkış gümrüğü tarafından Giriş Konteyner Kayıt ve Takip Formu ile ilgili yapılan işlemler, sistem üzerinde takip ve kontrol edilebilir.
e) Süresi geçtiği halde varış veya çıkış gümrüğünden konteynerlerin çıkışlarının yapıldığına dair bilginin sisteme girilmediği konteynerler için yurtta kalma süresi bittikten sonra takibata geçilerek aşağıdaki işlemler yapılır.
1) En geç 15 (onbeş) gün içerisinde konteyner sahibi, işletmecisi veya bunların temsilcisine iadeli taahhütlü tebligatta bulunularak, tebliğ tarihinden itibaren verilecek 30 (otuz) günlük sürenin bitimine kadar konteynerin yurt dışı edildiğinin tevsiki istenir.
2) Tebliğ tarihinden itibaren 30 (otuz) günlük süre içerisinde konteynerin süresi içinde yurt dışı edildiği tevsik edilemediği takdirde, konteynere tereddübeden vergi, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 238 inci maddesi uyarınca tahakkuk ettirilecek para cezası ve aynı Kanunun 207 nci maddesinin (b) bendi uyarınca hesaplanacak faizin tahsili için konteyner sahibi, işletmecisi veya bunların temsilcisine tebligatta bulunulur.
3) Ayrıca bu süre içinde çıkışı ispat edilemeyen konteynerlerin yakalanıp en yakın gümrük idaresine teslim edilmesi hususunda da İçişleri Bakanlığı’na bildirimde bulunulur.
f) Bu maddenin (e) bendinde yer alan işlemlerin gerçekleştirilmesini müteakip daha önce çıkış evrakı ibraz edilemeyen konteynerler için, bunların süresi içinde yurt dışı edildiği hususu yabancı memleketlerdeki gümrük idaresince verilen müfredatlı belgelerin noterden tasdikli Türkçe tercümesi ile birlikte tevsik edildiği takdirde kayıtları kapatılır ve tahsil edilmiş olan vergi, ceza ve faiz, 4458 sayılı Gümrük Kanununun ilgili maddeleri gereğince iade edilir.
Varış Gümrüğünce Yapılacak İşlemler
Çıkış Gümrüğünce Yapılacak İşlemler
Madde 13 - Çıkış gümrüğünce aşağıdaki işlemler yapılır.
Bordrolar hazırlanmasını müteakip, Gümrük Müdürü veya yetkili Müdür Yardımcısı tarafından kontrol ve tasdik edilerek imzalanır.
Bordronun 2 nci nüshası (açılacak dosyada) düzenli olarak çıkış gümrük idaresince saklanır.
..............................................................
DÖRDÜNCÜ KISIM
Özel Durumlar ve Çeşitli Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Özel Durumlar
Konteynerlerin Tamiri için Getirilen Parçalara İlişkin Yapılacak İşlemler
Bu kapsamda değiştirilmiş parçaların ihracı zorunlu değildir. Bu durumda bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen istisnalar dışında, değiştirilmiş parçalar gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihteki ithalat vergilerine tabi olacaktır.
Aksam, Parça ve Teçhizat için Yapılacak İşlemler
Madde 16 - Konteynerlerin, konteyner ile birlikte ithal edilip, ayrı olarak ihraç edilecek veya ayrı olarak ithal edilip, konteynerlerle birlikte ihraç edilecek aksam, parça ve teçhizatı için teminat aranmaksızın geçici ithal izni verilir.
Konteynerlerin aksam, parça ve teçhizatına, bu Yönetmeliğin diğer madde hükümleri aynen uygulanır.
1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesi’nin Teknik Şartlarını Taşıyan ve Taşımayan Konteynerlere Uygulanacak İşlemler
Madde 17 - 1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesinin 4 No.lu Ekinde belirtilen kural ve şartlara uygun bulunması nedeniyle 5 No.lu Ekinde gösterilen yöntemlerden birine göre ilgili ülkelerce gümrük mührü altında taşımacılık için onaylanmış konteynerlerin geçici girişine gümrük idarelerince izin verilir.
1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesinin 4 No.lu Ekinde belirtilen teknik şartları taşımadığı anlaşılan konteynerlerin ilgili ülkelerce verilmiş gümrük mührü altında eşya taşımasına dair onay plakası olsa dahi geçici girişine izin verilmez. Ancak, konteyner içindeki eşyanın tam tespiti yapılarak, teknik şartları taşıyan ve uygunluk belgesini haiz bir başka konteynere gümrüğün gözetiminde aktarılmasına izin verilebilir.
Sözleşme Kapsamında Yer Almayan Konteynerler için Uygulanacak İşlemler
Madde 18 - Sözleşme kapsamında yer almayan konteynerlerin geçici ithaline ilişkin talepler, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 133 üncü maddesi uyarınca kısmi muafiyet yoluyla geçici ithalat rejimine tabi tutularak karşılanır.
Geçici Çıkışa İlişkin Yapılacak İşlemler
Gümrük idareleri, yalnızca sistemin çalışmaması halinde Çıkış Konteyner Kayıt ve Takip Formunun yazılı olarak verilmesine izin verir. Yazılı olarak verilen Çıkış Konteyner Kayıt ve Takip Formuna ilişkin bilgiler, konteyner sahibi, işletmecisi veya bunların temsilcisi tarafından sistemin çalışmasını müteakiben en geç takip eden iş günü içerisinde sisteme girilir. Çıkış Konteyner Kayıt ve Takip Formunda yer alan bilgiler gümrük idaresince düzeltilebilir veya bu form iptal edilebilir. Geçici Çıkışta Süre ve Süre Uzatımı
Madde 20 - Geçici olarak çıkarılacak konteynerlerin yurt dışında kalma süresi 3 (üç) yıldır. Geçerli mücbir sebep belgesi ile birlikte süresi içerisinde müracaat edilmesi kaydıyla süre uzatım talepleri, gümrük mevzuatı çerçevesinde ilgili çıkış gümrük idaresince incelenerek, sonuçlandırılır.
Süresi Geçirilerek Getirilen Konteynerlere ve Geri Getirilmeyen Konteynerlere Uygulanacak İşlemler
Geçici Olarak Yurt Dışına Çıkartılan Konteynerlerin Tamiri için Kullanılacak Parçalar
Madde 22 - Geçici olarak yurt dışına çıkartılan konteynerlerin tamiri için kullanılacak parçaların geçici çıkış ve girişinde bu Yönetmelikteki esaslar doğrultusunda işlem yapılır.
Geçici Çıkışı Yapılacak Aksam, Parça ve Teçhizat İçin Uygulanacak İşlemler
Madde 23 - Geçici çıkışı yapılan konteynerlerin, konteynerle birlikte çıkarılıp ayrı olarak getirilecek veya ayrı olarak çıkarılıp konteynerle birlikte yeniden girişi yapılacak aksam, parça ve teçhizatı için bu Yönetmelik esasları doğrultusunda işlem yapılır.
Geçici Çıkışı Yapılan Konteynerlere İlişkin Çıkış ve Giriş Gümrük Müdürlüklerince Yapılacak İşlemler
Madde 24 - Geçici çıkışı yapılan konteynerlere ilişkin düzenlenen Geçici Çıkış Konteyner Kayıt ve Takip Formlarının takibi, çıkış ve giriş gümrük müdürlüklerince bu Yönetmeliğin geçici ithalat rejimi hükümlerine göre yapılır.
İbraz Edilen Belgeler ve Konteynerlerin İşlem ve Denetimi
Madde 25 - İbraz edilen belgeler ve konteynerlerin işlem ve denetimi; 4458 sayılı Gümrük Kanunu, ilgili mevzuat ve Sözleşme hükümlerine göre yapılır.
Sözleşme veya Bu Yönetmelik Hükümlerine Aykırı Harekette Bulunanlar Hakkında Yapılacak İşlemler
Diğer Gümrük Rejimlerinin, Sözleşmede ve Bu Yönetmelikte Belirtilen Hususlara Aykırı Olmayan Hükümlerinin Uygulanması
Madde 27 - Sözleşmede ve bu Yönetmelikte belirtilen hususlara aykırı olmayan diğer gümrük rejimleri hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik
Madde 28 - 25/08/2000 tarihli ve 24151 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1972 Konteynerlerle İlgili Gümrük Sözleşmesinin Uygulanmasına Dair Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 29 - Bu Yönetmelik 15/03/2005 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
EKLER
EK 1 - GİRİŞ KONTEYNER KAYIT VE TAKİP FORMU
EK 2 - ÇIKIŞ KONTEYNER KAYIT VE TAKİP FORMU
EK 3 - KONTEYNER KAYIT VE TAKİP FORMU GİRİŞ BORDROSU
EK 4- KONTEYNER KAYIT VE TAKİP FORMU ÇIKIŞ BORDROSU
EK 5- ONAY PLAKASI